الکاظمی؛ میانجی گر روابط مجدد ایران و عربستان؟!

به گزارش راهبرد معاصر؛ ایران، عراق و عربستان سعودی از جمله کشورهای مهم و تاثیر گذار در روند اتفاقات منطقه و حتی فرامنطقه ای به شمار می روند، از این جهت آقای مصطفی الکاظمی نخست وزیر جدید عراق در سفر موازی به عربستان و ایران و سفر آقای ظریف به بغداد در چارچوب مجموعه رخدادهای منطقه ای وبین المللی قابل تحلیل است. عراق در سالهای گذشته و بعد از نابودی رژیم بعث و سقوط صدام حسین که با اشغال آمریکا مواجه شد و از سال 2003 از آنجایی که عراق به لحاظ سیاسی و امنیتی با مشکلات متعدد داخلی و خارجی رو به روبود چالش های مختلفی را پشت سر گذاشت چرا که هفده سال حضور غیر مشروع نیروهای آمریکایی دراین کشور که زمینه ساز حضور تروریست های داعش و به خاک و خون کشیدن مردم عراق بود، این کشور از تمام این تجربیات و حوادث تلخ ضربات و لطمات زیادی دید.

حضور آمریکا درعراق که به بهانه افزایش امنیت ملت عراق بود نه تنها به آرامش و امنیت مردم این کشور نیانجامید، بلکه با تشدید ناامنی ها موجب آن  شد که آمریکا نیروهای تروریست داعش را در شمال غرب عراق با دلارهای سعودی به انحاء مختلف یاری کند، لذا با توجه به گستردگی مرزهای جمهوری اسلامی ایران با عراق و اهمیت حفظ تامین مرزهای کشور، جمهوری اسلامی ایران نانچار به پرداخت هزینه سنگینی برای مبارزه با تروریست های دست ساخته مثلت عبری-عربی و غربی شد، که سنگین ترین و آخرین هزینه ای که ایران اسلامی تا کنون در عراق داده است ریختن خون پاک سردار رشید اسلام حاج قاسم سلیمانی به دست آمریکای جنایتکار در عراق است.

دخالت عربستان سعودی و تقویت مالی گروه های تروریستی توسط سعودی ها منجر به ایجاد فضای غیر قابل قبولی بر عراق شد که در سال های گذشته تا به امروز عراق را با بحران های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بزرگی رو به رو کرده است، لذا آقای مصطفی الکاظمی به عنوان تازه ترین  نخست وزیر عراق این رویکرد را دنبال می کند که کشورش نباید عرصه تقابل قدرتهای منطقه ای و فرامنطقه ای باشد به همین دلیل آقای الکاظمی معتقد به کاهش نفوذ آمریکا در عراق است. از سوی دیگر آقای مصطفی الکاظمی تلاش می کند تا رابطه ی معقول مبتنی بر مصالح ملی بین ایران و عربستان ایجاد کند، به اعتبار اینکه ایران یکی از کشورهایی است که تا کنون برادری خود را به ملت و دولت عراق نشان داده و ثابت کرده است، در حالی که عربستان سعودی براساس الگوهای هویت گرایی عربی با عراق رابطه دارد به همین دلیل اقای مصطفی الکاظمی معتقد است کاهش تنش های موجود بین ایران وعربستان می تواند به ثبات و امنیت ایران و منطقه کمک شایان توجهی کند.

سفر آقای مصطفی الکاظمی به عربستان و سپس ایران می تواند بسیار راهبردی و پر اهمیت باشد، به اعتبار اینکه عربستان سعودی در سال های اخیر نقش کاملا تخریبی در رخدادهای منطقه به ویژه درعراق، لبنان، یمن و سوریه ایفا کرده است اما در وضعیت کنونی و شکست های سیاسی پی در پی آقای ترامپ و پیش بینی های مطرح شده در خصوص شکست آقای ترامپ در انتخابات آینده آمریکا، مسوولان سعودی با ارسال سیگنال هایی به عراق تمایل تلویحی خود را برای بازنگری در سیاست های تخریبی خود ابراز کرده اند، لذا آقای مصطفی الکاظمی با سفر به عربستان سعودی بر آن است تا پیام نهایی محمد بن سلمان ولیعهد عربستان را دریافت کند، شاید از این رهگذر بتواند تنش های بین تهران و ریاض را تا حدود زیادی کاهش دهد.

بی تردید این سفر در چارچوب مناسبات اقتصادی، سیاسی و امنیتی ایران و عراق بسیار موثر خواهد بود، ضمن اینکه سعودی ها به این نتیجه رسیدند که ادامه وضعیت سابق و نقش تخریبی آنها در منطقه هزینه های سیاسی و مالی زیادی به همراه داشته است، لذا مایل هستند تا سه ماه آینده یعنی قبل از انتخابات آمریکا آرامشی بر منطقه حاکم شود، سعودی ها نگران هستند که آقای جوبایدن رقیب انتخاباتی دونالد ترامپ در انتخابات آینده آمریکا پیروز میدان باشد، بنابراین عربستان در صورت وقوع این پیش بینتی به شدت منزوی خواهد شد از این رو تلاش می کند تا با ترمیم پل های شکسته بین ایران و ریاض مناسبات خود را یک بار دیگر با ایران از سر بگیرد، هر چند که ممکن  است این موضوع یک راهبرد و حرکت تاکتیکی از سوی عربستان باشد.

آنچه موجب سفر آقای ظریف وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران به عراق گردید پیگیری چند پرونده مهم در بغداد بود تا با توجه به سرنخ های داده شده از سوی کمیته تحقیقاتی شهادت سردار سلیمانی اطلاعات جدید و دخالت برخی افراد در ترور این شخصیت بزرگ و ابومهدی المهندس مورد واکاوی های اساسی دیگری قرار بگیرد. به هر حال سفر آقای ظریف به بغداد و به اربیل و دیدار با مقامات اقلیم کردستان در راستای افزایش همکاری و ضرورت جلوگیری از حضور برخی گروهک های تروریستی در اقلیم کردستان عراق برای آسیب رساندن به ایران از جمله مهمترین  دلایل سفر وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران به عراق به شمار می رود.